hsyk üyeleri kaç kişiden oluşur
12 Eylül 2010 Referandum ile Değişiklik Yapılacak Anayasa Maddeleri
Mini pakette öncelik HSYK
AKP’nin üzerinde çalıştığı iki seçenek var: HSYK’nın 7 olan asıl üye sayısının 21′e yükseltilmesi veya 1961 Anayasası’nda olduÄŸu gibi Kurul’un asıl üye sayısının 18′e çıkarılması
Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun (HSYK) seçimle gelen üyelerinin, Erzurum özel yetkili Cumhuriyet savcılarının yetkisine son verme kararının yankıları sürüyor. Karara sert tepki gösteren ve HSYK’yı ‘yetki gaspı’ yapmakla suçlayan hükümet, mini anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸi paketini hızlandırdı.
Paketin öncelikli maddesini hükümetin, ‘zorunlu hal aldı’ dediÄŸi HSYK’nın yapısının deÄŸiÅŸtirilmesi alacak. Ãœzerinde çalışılan pakete Anayasa Mahkemesi’nin yapısında deÄŸiÅŸiklik öngören düzenlemenin de eklenebileceÄŸi belirtiliyor.
AKP’nin hukukçu kurmaylarının üzerinde çalıştığı mini pakette, HSYK’nın yapısına iliÅŸkin iki ayrı seçenek yer alıyor.
ANAYASA MAHKEMESÄ° DE VAR
MÄ°NÄ° pakete Anayasa Mahkemesi’nin yapısının deÄŸiÅŸtirilmesini de eklemeyi planlayan AKP, 11 asıl üyeli Anayasa Mahkemesi’ndeki üye sayısının 21′e yükseltilmesini önerecek. Bu üyelerin 12′sinin Meclis tarafından seçilmesi düşünülüyor. Bu seçenek kabul görmezse, 1961 Anayasası’nda yer alan ve 1971 yılına kadar uygulanan Anayasa Mahkemesi modeli önerilecek.
ÖZBEK: 1961 MODELİ OLMAZ
HSYK BaÅŸkanvekili Kadir Özbek, Kurul’un yapısının deÄŸiÅŸtirilmesini de kapsayan anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸinin oldu bittiye getirilemeyeceÄŸini söyledi. ‘Bu acele niye anlamıyorum’ diyen Özbek, Kuzu’nun ’1961 Anayasası’nda yer alan model esas alınsın’ önerisine de karşı çıkarak ‘Model alınması gereken düzenleme, 1971′den sonra uygulanan ve yargının kendi içinde yaptığı seçimle üyeleri belirlenen Yüksek Hakimler Kurulu olmalıdır’ diye konuÅŸtu.
SEÇENEK 1
21 asıl üyeden oluşan HSYK
Adalet Bakanı Sadullah Ergin tarafından daha önce de dile getirilen bu seçeneÄŸe göre, HSYK geniÅŸ tabanlı bir yapıya kavuÅŸturulacak. Buna göre, halen 7 asıl 5 yedek üyeden oluÅŸan HSYK, 21 asıl ve aynı sayıda yedek üyeden oluÅŸacak. HSYK’ya seçilecek 21 asıl üyeden 7′si CumhurbaÅŸkanı, 7′si de Meclis tarafından seçilecek. Kurul’un diÄŸer 7 üyesi ise Yargıtay ve Danıştay üyeleri arasında yapılacak seçimle doÄŸrudan belirlenecek. CumhurbaÅŸkanı ve Meclis’in seçeceÄŸi üyeler, kürsüde görev yapan hakim ve savcılar olmayacak ve hukukçu akademisyenler arasından belirlenecek. Böylece, ‘yargı siyasallaşır’ eleÅŸtirilerinin de önü kesilmiÅŸ olacak. Adalet Bakanı, ‘Parlamentoya hesap verilebilirlik’ açısından HSYK’nın yeni yapılanmasında da varlığını koruyacak. Halen Adalet Bakanlığı TeftiÅŸ Kurulu BaÅŸkanlığı tarafından yürütülen, hakim ve savcıların, soruÅŸturma, inceleme ve disiplin iÅŸlemleri, HSYK’ya devredilecek. Mevcut sistemde yargı denetimine kapalı olan HSYK kararları, yeni sistemle birlikte denetime açılacak. HSYK’nın ayrı sekretaryası ve bütçesi oluÅŸturulacak.
SEÇENEK 2
1961 Anayasası’ndaki model
AKP’nÄ°n ikinci seçeneÄŸinde ise 1961 Anayasası ile uygulanan ve 1971 yılına kadar süren model bulunuyor. Bu modelde HSYK, o zaman ‘Yüksek Hakimler Kurulu’ olarak tanımlanıyor. Kurul, 18 asıl üye, 5 yedek üyeden oluÅŸuyor. 6 üye Yargıtay Genel Kurulu tarafından, 6 üye birinci sınıfa ayrılmış hakimlerce kendi arasından, 3 üye Millet Meclisi, 3 üye de Cumhuriyet Senatosu tarafından seçiliyor. Mevcut Anayasa’da Cumhuriyet Senatosu bulunmadığı için Meclis’in seçeceÄŸi üye sayısı 6 olacak. Meclis tarafından belirlenecek 6 HSYK üyesi, yüksek mahkemelerde hakimlik etmiÅŸ veya üye olma ÅŸartlarını kazanmış kiÅŸiler arasından gizli oyla seçilecek. Bu seçeneÄŸe göre, Adalet Bakanı Yüksek Hakimler Kurulu toplantılarına katılabilecek ancak oy kullanamayacak
Yargıçlar devleti tablosu değişmeli
HSYK’nIn yapısının mutlaka deÄŸiÅŸtirilmesi gerektiÄŸini belirten Meclis Anayasa Komisyonu BaÅŸkanı Burhan Kuzu, AKÅžAM aracılığı ile muhalefete seslendi ve anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸi çaÄŸrısında bulundu. Kuzu, ‘Muhalefet 1961 Anayasası’ndaki Yüksek Hakimler Kurulu modelini kabul ediyorsa, hay hay. Hemen uygulayalım’ dedi. Kuzu, ÅŸunları söyledi: ‘HSYK yapısında mutlaka oynama gerekiyor. HSYK’nın geniÅŸ tabanlı olması gerekiyor. Åžu anki yapıda HSYK üyelerinin 3′ü Yargıtay Genel Kurulu, 2′si Danıştay’dan geliyor. Bu 5′i bir araya gelip oybirliÄŸi ile karar alıyorlar. Bunlar aynı zamanda Yargıtay ve Danıştay’a da üye seçiyorlar. Yani al gülüm, ver gülüm. Dünyada bunun örneÄŸi yok. Bu yapı, ‘Yargıçlar Devleti’ tablosuna neden oluyor. ‘ Mevcut yapının mutlaka deÄŸiÅŸtirilmesi gerektiÄŸine dikkat çeken Prof. Dr. Kuzu, muhalefete yönelik önerilerini şöyle özetledi: ‘Yargıtay ve Danıştay’ın yanı sıra, birinci sınıf hakimleri temsilen de üye olmasını, bunun yanı sıra Adalet Akademisi, üniversite ve barolardan temsilci gelmesini istiyoruz. Bu olmazsa, 1961 Anayasası’nı adres gösteriyoruz. Bu çevreler, 1961 Anayasası’nı çok beÄŸenir. Muhalefet de samimi ise kabul etsin.’
MUHALEFET 5 YIL DERSE AKP’DEN Ä°TÄ°RAZ GELMEZ
Burhan Kuzu, CumhurbaÅŸkanı’nın görev süresinin 7 yıl mı 5 yıl mı olduÄŸu tartışmasını da daha önce de kendi aralarında yaptıklarını ve hazırladıkları anayasa paketine geçici madde koyarak bu sorunu aÅŸmayı düşündüklerini açıkladı. Kuzu, ‘Bunun en köklü çözümü, Meclis olarak anayasaya geçici madde koymaktır. Bunu da yapılacak kısmi anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸi paketine koyabiliriz. CHP ve MHP; CumhurbaÅŸkanı Abdullah Gül’ün görev süresinin 5 yıl olduÄŸu konusunda ısrar ederse, AK Parti’den itiraz gelmez. Ancak bunu anayasa maddesi ile yapmadığınız sürece, hukuki tartışma sürer. Bu deÄŸiÅŸikliÄŸi yapmazsanız, bana göre Sayın Gül’ün görev süresi 7 yıldır’ dedi.
Yorumlar