Noktalama işaretlerini nerede kullanılır?
Bütün noktalama işaretlerinin nerede kullanıldıklarını ve anlamlarını noktalama işareti başlıkları altından okuyabilirsiniz.
Nokta (.)
Bir yargı bildiren, tamamlanmış cümlelelerin sonuna konur:
Ülkemizin birçok güzellikleri vardır.
Bazı kısaltmaların sonunada nokta konulur:
Prof. (Profesör), Doç. (Doçent), Ist. (Istanbul), Tğm. (Teğmen)…
Virgül (,)
Cümlede geçen aynı görevdeki sözcükleri ve sözcük gruplarını ayırmada kullanılır:
Çalıştık, çabaladık, bitkin düştük. (Yüklemleri virgül işareti ile ayırır).
İri, heybetli, güçlü bir gövdesi vardı. (Sıfatları ayırır).
Tuğçe, Sabri, Mert, Batuhan aynı sınıfta okuyorlar. (Özneleri ayırır).
Noktalı virgül (;)
Öğeleri arasında virgül konmuş sıralı cümleleri ayırmakta kullanılır:
Kadın var, ev yapar; kadın var, ev yıkar.
Üzüntüden, kederken, yanlızlıktan uyuyamadı; erkenden kalktı.
Aralarında “ama, fakat, lakin, ancak, yalnız, çünkü…” gibi bağlaçlar bulunan sıralı cümlelerde bu bağlaçlardan önce kullanılır.
Çoğu insan sevgiden bahseder; ama sevginin nasıl paylaşılacağını bilmez.
Hayat ağlamaya değmez; çünkü acısıda sevinci gibi geçicidir.
İki nokta (:)
Bir cümle veya sözcükten sonra yapılacak açıklamalardan önce kullanılır:
İnsan şunu unutmamalıdır: Mutluluk, ancak paylaşılırsa çoğalır.
İki büyük nimetim var: Biri anam, biri yârim.
Zamir; Adın yerini tutan sözcük türüdür.
Üç nokta (…)
Herhangi bir nedenle bitirilmemiş, yargısı tamamlanmamış cümlelerin sonunda kullanılır:
Öyle çok özledim ki…
Dışarıda bir kar, bir fırtına, bir tipi…
Soru işareti (?)
Soru bildiren sözcük yada cümlelerden sonra kullanılır:
Nereden geliyorsun?
Kim?
Bu çocuğa ne oldu?
Kardeşin geldi mi?
Ünlem işareti (!)
Ünlem bildiren sözcüklerden, cümlelerin sonunda kullanılır:
Ah! Neydi o çocukluk yıllarımız.
Aman ne iyi!
Ayrıca şaşma, küçümseme, alay, güvensizlik anlamı bildirmek için, ilgili sözcük ya da cümlelerin yanına parantez içinde konur:
Bu nadir (!) eserin bize ne kazandıracağını merak ediyoruz.
Bize hiç gereksinimi yokmuş (!)
Kısa çizgi (-)
Satır sonuna sığmayan sözcükleri ayırmada kullanılır:
Bu kadar yıl son-
ra yine yalnızdı.
Bir olayın ya da durumun başlangıç ve bitiş tarihleri arasında kullanılır:
Osmanlı Devleti’nin Kuruluş Dönemi 1229 – 1453 yılları arasındadır.
Tırnak işareti (” “)
Bir başka yazıdan ya da başkasından olduğu gibi aktarılan sözlerin başına ve sonuna konur:
Ahmet Haşim: “Şiirde gerçek sezdirilmemeli.” der.
Benim sert bakışlarım karşısında “Biraz sakin olunuz.” dedi.
Yorumlar