yeryüzü şekilleri
OVA, denizden yüksekliÄŸi genellikle birkaç yüz metreyi geçmeyen, geniÅŸ bir alana yayılÂmış toprak yüzeylere denir. Antarktika dışınÂdaki tüm kıtalarda ovalara rastlanır. Kuzey Amerika çayırlıklarında olduÄŸu gibi, bazı yerlerde toprak yumuÅŸak bir eÄŸimle kilometÂreler boyunca yavaÅŸ yavaÅŸ yükselerek 1.000 metreye ulaşır. Yüzeyinin denizden yüksekliÂÄŸi 2.000 metreyi bulan, hatta geçen ovalar da vardır. Türkiye’de Erzurum ve Hakkâri ovaÂları buna örnektir. Avustralya’nın iç kesimleÂrinin büyük bir bölümü, Great Dividing SıradaÄŸlaı ı’ndan uzak batıdaki yaylalara kaÂdar geniÅŸ ve çöl görünümlü bir ovadır. Fransa-ispanya sınırındaki Pirene DaÄŸları’ndan baÅŸlayan ve Avrupa’nın kuzeyi ile Asya üzeÂrinden dünyanın çevresinin yarısını dolaÅŸarak Bering Denizi’ne kadar uzanan alan da bir ovadır. Genellikle deniz düzeyinden yüksekte olan, dik yamaçlarla sınırlanmış ovalara yayla ya da plato adı verilir . Ovaların çoÄŸu denize doÄŸru yavaÅŸ yavaÅŸ alçalır.
Ovalarda akarsular yüzeyden akar. YaylaÂlardaki gibi derin yatakları yoktur. Düz ya da düze yakın ovalar, ırmakların taşıdığı alüvÂyonların birikmesiyle ortaya çıkar. Kuzey Ä°talya’da Po Irmağı’nın oluÅŸturduÄŸu Lombardiya Ovası, Türkiye’de ise Çukurova, Bafra ve ÇarÅŸamba ovaları buna örnektir. Irmaklar, buz kütleleri, buzullar ve rüzgârla toprağın aşınması da ovaların oluÅŸmasına yol açabilir
Ovalar coÄŸrafi konumlarına göre kıyı ovası ve karasal ova adıyla kabaca ikiye ayrılır. Ayrıca bitki örtülerine göre de farklı sınıflara ayrılabilir. ÖrneÄŸin kuru ve otsu bitkili ovalaÂra bozkır denir. Çayırlarda bozkırdakilerden daha kısa ama daha nitelikli ot yetiÅŸir. SavanÂlar ise uzun otsu bitkiler ve seyrek aÄŸaçların bulunduÄŸu ovalardır. Irmak havzalarındaki ormanlık ovalara selva adı verilir. Düzgün yüzeyleri ve tarıma elveriÅŸli topraklan nedeÂniyle ovalar yüzyıllardan beri baÅŸlıca yerleÅŸim merkezleri olmuÅŸtur.
Yorumlar